บริษัทผู้ผลิตจรวด United Launch Alliance (ULA) เปิดเผยเมื่อวันที่ 17 พฤศจิกายน 2026 ว่า ความล้มเหลวของจรวด Vulcan Centaur ซึ่งบรรทุกดาวเทียมอินเทอร์เน็ตของ Amazon เกิดจากความผิดปกติของจรวดขับดันขั้นแรก (First-Stage Booster)
เหตุการณ์ดังกล่าวส่งผลให้สูญเสียดาวเทียมอินเทอร์เน็ต Amazon Leo จำนวน 40 ดวง โดย ULA ระบุว่า แม้จะตรวจพบความล้มเหลวของภารกิจหลังจากจรวดทะยานขึ้นประมาณ 10 นาที แต่ปัญหาที่นำไปสู่ความล้มเหลวได้เริ่มเกิดขึ้นก่อนหน้านั้นมาก
ULA ชี้แจงผ่านแถลงการณ์ล่าสุดว่า
“แม้ดูเหมือนว่าเราจะสูญเสียสัญญาณข้อมูลโทรมาตร (Telemetry) และสูญเสียภารกิจหลังจากจรวดทะยานขึ้นประมาณ 10 นาที แต่ข้อมูลเบื้องต้นบ่งชี้ว่า จรวดประสบปัญหาประสิทธิภาพของจรวดขับดันต่ำกว่าที่กำหนดตั้งแต่ช่วงแรกหลังการปล่อย ส่งผลให้การแยกขั้นจรวด (Stage Separation) เกิดขึ้นในขณะที่จรวดยังอยู่ที่ระดับความสูงต่ำ และมีความเร็วต่ำกว่าระดับขั้นต่ำที่จำเป็นสำหรับการเข้าสู่วงโคจร”
ทั้งนี้ ข้อมูลดังกล่าวเป็นผลการประเมินเบื้องต้นจาก ULA ซึ่งสะท้อนให้เห็นว่าความผิดปกติของระบบขับดันเกิดขึ้นตั้งแต่ช่วงต้นของการบิน ก่อนนำไปสู่การสูญเสียภารกิจในเวลาต่อมา จรวด Vulcan Centaur เป็นจรวดแบบสองขั้น (Two-Stage Rocket) ที่ได้รับการพัฒนาขึ้นเพื่อทดแทนจรวด Atlas V ซึ่งเป็นจรวดหลักที่ ULA ใช้ปฏิบัติภารกิจมาอย่างยาวนาน โดยจรวด Atlas V มีกำหนดปลดประจำการหลังจากปฏิบัติภารกิจที่เหลืออีกเพียง 6 เที่ยวบิน
จรวด Vulcan Centaur เริ่มปฏิบัติภารกิจปล่อยจรวดครั้งแรกในเดือน มกราคม 2024 และจนถึงปัจจุบันได้ดำเนินการปล่อยจรวดไปแล้วทั้งหมด 5 เที่ยวบิน อย่างไรก็ตาม จรวดรุ่นใหม่นี้ประสบปัญหาทางเทคนิคถึง 3 ครั้งจากการปล่อยทั้งหมด 5 ครั้ง โดยในการปล่อยจรวดครั้งที่ 2 เมื่อเดือน ตุลาคม 2024 และครั้งที่ 4 เมื่อเดือน กุมภาพันธ์ 2026 พบความผิดปกติในลักษณะเดียวกัน คือ หัวฉีด (Nozzle) ของจรวดเชื้อเพลิงแข็งเสริมแรงขับ (Solid Rocket Booster: SRB) ที่ติดตั้งอยู่ด้านข้างจรวด หลุดออกจากตัวบูสเตอร์ประมาณ 30 วินาทีหลังทะยานขึ้นจากฐานปล่อย
ในการปล่อยจรวดทั้งสองครั้งที่ผ่านมา แม้จะเกิดความผิดปกติของหัวฉีดจรวดเชื้อเพลิงแข็งเสริมแรงขับ (SRB) แต่จรวด Vulcan Centaur ยังคงสามารถปฏิบัติภารกิจต่อไปได้ และนำส่งสัมภาระบรรทุก (Payload) เข้าสู่วงโคจรได้สำเร็จ
อย่างไรก็ตาม หลังเกิดเหตุการณ์ครั้งที่สอง กองทัพอวกาศสหรัฐฯ (U.S. Space Force) ได้ระงับการใช้จรวด Vulcan Centaur สำหรับภารกิจด้านความมั่นคงแห่งชาติเป็นการชั่วคราว จนกว่า ULA จะดำเนินการแก้ไขปัญหาหัวฉีดของจรวด SRB โดยภารกิจที่เกิดความผิดปกติในเดือน กุมภาพันธ์ 2026 เป็นหนึ่งในภารกิจของกองทัพอวกาศสหรัฐฯ
การดำเนินการแก้ไขดังกล่าวนำไปสู่ การปรับปรุงการออกแบบและกระบวนการผลิตหัวฉีดจรวด ตามที่ ULA เปิดเผยในรายงานความคืบหน้าเมื่อวันที่ 28 ตุลาคม 2026 ซึ่งผลการปรับปรุงดูเหมือนจะประสบความสำเร็จ
ULA ระบุในแถลงการณ์ล่าสุดว่า
“ข้อมูลทั้งหมดบ่งชี้ว่า จรวดเชื้อเพลิงแข็งเสริมแรงขับ (SRB) ทำงานได้ตามปกติ หลังจากมีการปรับปรุงหัวฉีดที่นำมาใช้ในการปล่อยจรวดครั้งนี้”
นอกจากนี้ ULA ยังเปิดเผยว่า จรวดขั้นบน Centaur V (Upper Stage) ซึ่งติดตั้งเครื่องยนต์ RL-10C จำนวน 2 เครื่อง สามารถทำงานได้ตามหน้าที่เช่นกัน แต่ไม่สามารถชดเชยประสิทธิภาพแรงขับที่ลดลงจากจรวดขับดันขั้นแรกได้
บริษัทชี้แจงเพิ่มเติมว่า
“จรวดขั้นบน Centaur V ทำงานได้ตามปกติ แต่ไม่สามารถชดเชยการสูญเสียประสิทธิภาพของจรวดขับดันได้ ส่งผลให้ภารกิจประสบความล้มเหลว”
ทั้งนี้ แถลงการณ์ของ ULA ระบุว่า ปัญหาหัวฉีด SRB ที่เคยเกิดขึ้นก่อนหน้านี้ดูเหมือนจะได้รับการแก้ไขแล้ว ขณะที่ความล้มเหลวของภารกิจล่าสุดเกี่ยวข้องกับประสิทธิภาพของจรวดขับดันที่ต่ำกว่าที่กำหนด ซึ่งยังต้องรอผลการตรวจสอบเพิ่มเติมเพื่อยืนยันสาเหตุที่แท้จริง

จรวดขับดันขั้นแรก (First-Stage Booster) ของ Vulcan Centaur ใช้เครื่องยนต์ BE-4 จำนวน 2 เครื่อง ซึ่งผลิตโดยบริษัท Blue Origin ของเจฟฟ์ เบโซส (Jeff Bezos) ผู้ก่อตั้ง Amazon อย่างไรก็ตาม แถลงการณ์ล่าสุดของ ULA ยังไม่ได้ระบุสาเหตุที่แน่ชัดของความผิดปกติที่เกิดขึ้นกับจรวดขับดัน โดยจำเป็นต้องใช้เวลาในการตรวจสอบเพิ่มเติม เนื่องจากกระบวนการสอบสวนเพิ่งเริ่มต้นขึ้น
หากผลการสอบสวนพบว่าเครื่องยนต์ BE-4 มีปัญหาร้ายแรง อาจส่งผลกระทบเป็นวงกว้างต่อโครงการอวกาศของสหรัฐอเมริกา เนื่องจากเครื่องยนต์รุ่นดังกล่าวยังถูกนำมาใช้ขับเคลื่อนจรวดขั้นแรกของ New Glenn ซึ่งพัฒนาโดย Blue Origin และเป็นหนึ่งในระบบจรวดสำคัญที่เกี่ยวข้องกับโครงการ Artemis ขององค์การบริหารการบินและอวกาศแห่งชาติสหรัฐฯ (NASA) สำหรับภารกิจสำรวจดวงจันทร์ ขณะเดียวกัน จรวด New Glenn เองก็กำลังอยู่ระหว่างการฟื้นตัวจากเหตุการณ์ความล้มเหลวในการทดสอบ หลังเกิด การระเบิดครั้งใหญ่บนแท่นทดสอบเมื่อวันที่ 28 พฤษภาคม 2026
นอกจากนี้ NASA ยังมีแผนบูรณาการจรวดขั้นบน Centaur V (Upper Stage) เข้ากับจรวด Space Launch System (SLS) ซึ่งเป็นระบบจรวดที่ใช้ส่งนักบินอวกาศในโครงการ Artemis ขึ้นสู่อวกาศ ดังนั้น การที่จรวดขั้นบน Centaur V สามารถทำงานได้ตามปกติในการปล่อยจรวดเมื่อวันอาทิตย์ที่ผ่านมา จึงถือเป็นสัญญาณเชิงบวกสำหรับ NASA
อย่างไรก็ตาม การระงับการใช้งานจรวด Vulcan Centaur ถือเป็นประเด็นสำคัญ ไม่ว่าผลการสอบสวนจะสรุปสาเหตุของความผิดปกติออกมาอย่างไร เนื่องจากสหรัฐอเมริกามีจรวดสมรรถนะสูงสำหรับภารกิจอวกาศอยู่ในจำนวนจำกัด และขณะนี้จรวดสำคัญถึง 2 รุ่น ได้แก่ Vulcan Centaur และ New Glenn ต่างไม่สามารถกลับมาปฏิบัติภารกิจได้ตามปกติ
สถานการณ์ดังกล่าวสร้างแรงกดดันให้ทั้ง ULA และ Blue Origin ต้องเร่งแก้ไขปัญหาและนำจรวดทั้งสองรุ่นกลับมาให้บริการ เนื่องจากสหรัฐอเมริกาอาจเผชิญกับข้อจำกัดด้านขีดความสามารถในการปล่อยจรวดในช่วงไม่กี่ปีข้างหน้า ท่ามกลางความต้องการส่งดาวเทียมและปฏิบัติภารกิจอวกาศที่เพิ่มสูงขึ้น ขณะเดียวกัน SpaceX มีแผนปลดประจำการจรวด Falcon 9 และ Falcon Heavy และทยอยถ่ายโอนภารกิจปล่อยจรวดไปยัง Starship ซึ่งเป็นระบบจรวดขนาดใหญ่ที่ออกแบบให้สามารถนำกลับมาใช้ใหม่ได้ทั้งหมด (Fully Reusable Rocket)
อย่างไรก็ตาม ในช่วงแรกของการใช้งาน Starship คาดว่า SpaceX จะให้ความสำคัญกับภารกิจของบริษัทเป็นหลัก โดยเฉพาะการขยายเครือข่ายดาวเทียมอินเทอร์เน็ตบรอดแบนด์ Starlink รุ่นใหม่ และการพัฒนาเครือข่ายศูนย์ข้อมูลปัญญาประดิษฐ์ (AI Data Center Network) ภายใต้โครงการ Starmind ด้วยเหตุนี้ ความสามารถในการกลับมาปฏิบัติภารกิจของจรวด Vulcan Centaur และ New Glenn จึงมีความสำคัญต่อการรักษาขีดความสามารถด้านการส่งยานและดาวเทียมสู่อวกาศของสหรัฐอเมริกาในอนาคต
เรียบเรียง : ทีมงาน Thai Aerospace
วันพุธ ที่ 18 พฤศจิกายน 2026
ขอขอบคุณมา ณ ที่นี้








