จรวด Starship ได้ทะยานขึ้นสู่ท้องฟ้าในการทดสอบบินครั้งที่ 15 (Flight 15) เมื่อวันศุกร์ที่ 13 พฤศจิกายน 2026 โดยมีเป้าหมายสำคัญในการสร้างความสำเร็จครั้งประวัติศาสตร์ที่ไม่เคยเกิดขึ้นมาก่อน นั่นคือการนำจรวดทั้งสองส่วน ได้แก่ Super Heavy Booster ซึ่งเป็นจรวดขับดันท่อนแรก และ Ship ซึ่งเป็นยานอวกาศท่อนบน กลับมายังฐานปล่อย Starbase ในรัฐเท็กซัส เพื่อให้แขนกลขนาดยักษ์ที่เรียกว่า “Chopsticks” บนหอปล่อยจรวดรับทั้งสองส่วนกลับมาแทนการลงจอดแบบทั่วไป

อย่างไรก็ตาม ภารกิจดังกล่าวไม่ประสบความสำเร็จในส่วนของ Super Heavy Booster เนื่องจากจรวดขับดันท่อนแรกตรวจพบสัญญาณเตือนระดับเชื้อเพลิงต่ำ (Low-Fuel Alarm) ส่งผลให้ต้องยกเลิกแผนการกลับมาลงจอดที่หอปล่อยจรวด และเปลี่ยนเส้นทางไปลงสู่ผิวน้ำใน อ่าวเม็กซิโก (Gulf of Mexico) ในช่วงเย็นของวันศุกร์แทน

ขณะที่ยานอวกาศท่อนบน Ship สามารถเดินทางกลับมาได้สำเร็จ โดยในช่วงบ่ายของวันเสาร์ที่ 14 พฤศจิกายน 2026 หรือประมาณ 22 ชั่วโมง 30 นาทีหลังการปล่อยจรวด ยาน Ship ได้กลับเข้าสู่บริเวณหอปล่อยจรวดและถูกแขนกล Chopsticks รับไว้ได้อย่างนุ่มนวล นับเป็นความสำเร็จครั้งประวัติศาสตร์ของ SpaceX ในการใช้ระบบแขนกลรับยานอวกาศท่อนบนกลับสู่ฐานปล่อยเป็นครั้งแรก

Long-distance view of Ship’s historic landing on Nov. 14, 2026. (Image credit: SpaceX)

จนถึงปัจจุบัน SpaceX ประสบความสำเร็จในการใช้แขนกล Chopsticks รับจรวดขับดันท่อนแรก Super Heavy Booster กลับสู่ฐานปล่อยแล้วทั้งหมด 3 ครั้ง จากภารกิจทดสอบบินที่ผ่านมา อย่างไรก็ตาม บริษัทไม่เคยประสบความสำเร็จในการรับยานอวกาศท่อนบน Ship มาก่อน และในความเป็นจริง การทดสอบเมื่อวันเสาร์ที่ 14 พฤศจิกายน 2026 ถือเป็นความพยายามครั้งแรกในการใช้แขนกลรับยาน Ship กลับสู่ฐานปล่อย

การรับยาน Ship กลับสู่ฐานปล่อยมีความซับซ้อนและความเสี่ยงสูงกว่าการรับจรวด Super Heavy เนื่องจากยานอวกาศท่อนบนเดินทางขึ้นไปที่ระดับความสูงมากกว่าและมีความเร็วสูงกว่าจรวดขับดันท่อนแรกอย่างมาก ส่งผลให้กระบวนการเดินทางกลับสู่โลกและการลงจอดมีความซับซ้อนมากยิ่งขึ้น ด้วยเหตุนี้ ความสำเร็จในการรับยาน Ship เมื่อวันเสาร์จึงถือเป็น อีกหนึ่งก้าวสำคัญทางประวัติศาสตร์ของ SpaceX และเป็นความก้าวหน้าครั้งสำคัญในการพัฒนาเทคโนโลยีจรวดและยานอวกาศที่สามารถนำกลับมาใช้ใหม่ได้

Dan Huot โฆษกของ SpaceX กล่าวระหว่างการถ่ายทอดสดการนำยานกลับสู่ฐานปล่อยของบริษัทเมื่อวันเสาร์ว่า

“นี่คือความสำเร็จสูงสุดที่วงการการบินอวกาศใฝ่ฝันมาโดยตลอด การนำยานอวกาศพุ่งกลับลงมาผ่านความร้อนและเปลวไฟ ก่อนที่จะถูกแขนกลเหล็กรับไว้กลางอากาศ”

“เราสามารถใช้แขนกลรับยาน Starship กลับมาได้สำเร็จแล้ว และนับจากนี้ ทุกสิ่งทุกอย่างจะเปลี่ยนแปลงไป”

แผนการทดสอบบิน Starship Flight 15 ได้เผยให้เห็นภาพเบื้องต้นของแนวทางการดำเนินภารกิจในอนาคต โดย SpaceX ระบุว่า การใช้แขนกล Chopsticks รับจรวดทั้งสองส่วนกลับสู่ฐานปล่อย (Double Catch) จะกลายเป็นขั้นตอนมาตรฐานสำหรับภารกิจ Starship เมื่อเข้าสู่การปฏิบัติการจริง

ทั้งนี้ ระบบการนำจรวดกลับมาใช้ใหม่ดังกล่าวจะช่วยให้สามารถดำเนินการ ตรวจสอบสภาพ (Inspection) ปรับปรุงและซ่อมบำรุงเพื่อเตรียมใช้งานอีกครั้ง (Refurbishment) และนำจรวดกลับขึ้นบินใหม่ (Reflight) ได้อย่างรวดเร็ว ซึ่งเป็นองค์ประกอบสำคัญในการเพิ่มประสิทธิภาพและลดระยะเวลาในการเตรียมความพร้อมสำหรับภารกิจครั้งต่อไป

นอกจากนี้ SpaceX ยังมีแผนที่จะนำจรวด Starship กลับมาใช้บินซ้ำอย่างรวดเร็ว โดย Elon Musk ได้เปิดเผยว่า บริษัทตั้งเป้าหมายที่จะเพิ่มจำนวนการปล่อยจรวด Starship ให้ได้ถึง 10,000 ครั้งต่อปีภายในปี 2030 ซึ่งเทียบเท่ากับการปล่อยจรวดเฉลี่ยมากกว่า 1 ครั้งต่อชั่วโมง เหตุผลที่ SpaceX ตั้งเป้าหมายการปล่อยจรวดในจำนวนมหาศาลเช่นนี้ เป็นเพราะบริษัทมีแผนพัฒนาเครือข่ายดาวเทียมขนาดใหญ่พิเศษ (Megaconstellation) ซึ่งจะมีจำนวนดาวเทียมมากกว่าเครือข่ายใด ๆ ที่โคจรรอบโลกอยู่ในปัจจุบันอย่างมาก

ตัวอย่างเช่น SpaceX ต้องการขยายเครือข่ายดาวเทียมอินเทอร์เน็ตความเร็วสูงรุ่นใหม่ Starlink V3 ให้มีดาวเทียมรวมถึง 100,000 ดวง ขณะที่โครงการ Starmind ซึ่งเป็นเครือข่ายดาวเทียมสำหรับศูนย์ข้อมูลปัญญาประดิษฐ์ (AI Data Center) ที่บริษัทวางแผนพัฒนา จะมีขนาดใหญ่กว่า Starlink V3 ถึง 10 เท่า โดยตั้งเป้าหมายให้มีดาวเทียมและยานอวกาศรวมถึง 1 ล้านดวง หากทุกอย่างดำเนินไปตามแผนที่วางไว้ เพื่อให้เห็นภาพขนาดของโครงการดังกล่าว ปัจจุบันเครือข่ายดาวเทียม Starlink รุ่นที่ให้บริการอยู่ในวงโคจรต่ำของโลก (Low Earth Orbit: LEO) มีดาวเทียมประมาณ 11,000 ดวง ซึ่งนับเป็นเครือข่ายดาวเทียมที่มีขนาดใหญ่ที่สุดเท่าที่เคยมีการสร้างขึ้น แต่จำนวนดังกล่าวยังน้อยกว่าเป้าหมายของเครือข่าย Starlink V3 และ Starmind ที่ SpaceX วางแผนจะพัฒนาในอนาคตอย่างมาก

A look at the 33 Raptor engines of Starship’s Super Heavy booster during the vehicle’s Flight 15 test launch on Nov. 14, 2026. (Image credit: Josh Dinner, Space.com/Future)

อย่างไรก็ตาม การนำจรวดกลับมาลงจอดได้สำเร็จ (Rocket Recovery) เป็นเพียงส่วนหนึ่งของกระบวนการนำจรวดกลับมาใช้ใหม่ (Reusability) เท่านั้น เนื่องจากยังต้องมีขั้นตอนการตรวจสอบ ปรับปรุงและซ่อมบำรุง (Refurbishment) รวมถึงการนำจรวดกลับขึ้นบินอีกครั้ง (Reflight) ซึ่งถือเป็นความท้าทายที่ SpaceX ยังต้องพัฒนาต่อไป โดยจนถึงปัจจุบัน บริษัทยังไม่สามารถแสดงให้เห็นถึงความสามารถในการนำทั้ง Super Heavy Booster และ Ship กลับมาใช้บินซ้ำได้ภายในระยะเวลาอันสั้น

ที่ผ่านมา SpaceX ประสบความสำเร็จในการนำจรวด Super Heavy Booster กลับมาใช้บินซ้ำแล้ว 2 ครั้ง โดยจรวดขับดันท่อนแรกหมายเลข Booster 14 ถูกนำขึ้นบินครั้งแรกในภารกิจ Flight 7 เมื่อเดือนมกราคม 2025 ก่อนจะถูกนำกลับมาใช้บินอีกครั้งในภารกิจ Flight 9 เมื่อเดือนพฤษภาคมของปีเดียวกัน ขณะที่ Booster 15 ถูกนำขึ้นบินในภารกิจ Flight 8 เมื่อเดือนมีนาคม 2025 และกลับมาใช้บินซ้ำในภารกิจ Flight 11 เมื่อเดือนตุลาคม 2025

อย่างไรก็ตาม การนำจรวด Super Heavy กลับมาใช้บินซ้ำในแต่ละครั้งยังมีระยะเวลาห่างกันหลายเดือน ขณะที่ยานอวกาศท่อนบน Ship ยังไม่เคยถูกนำกลับมาใช้บินซ้ำ เนื่องจากก่อนหน้าการทดสอบเมื่อวันเสาร์ที่ผ่านมา SpaceX ยังไม่เคยประสบความสำเร็จในการใช้แขนกลรับยาน Ship กลับสู่ฐานปล่อยระหว่างภารกิจมาก่อน

ทั้งนี้ สถานการณ์ดังกล่าวอาจเปลี่ยนแปลงได้ในอนาคตอันใกล้ เนื่องจากก่อนการปล่อยจรวดในภารกิจ Flight 15 Elon Musk ได้เปิดเผยว่า SpaceX มีเป้าหมายที่จะนำจรวด Starship ทั้งสองส่วนกลับมาใช้ใหม่ ซึ่งหมายความว่ายาน Ship จากภารกิจ Flight 15 อาจยังมีโอกาสถูกนำกลับมาใช้บินซ้ำอีกครั้ง ในระยะยาว คาดว่าการนำจรวดทั้งสองส่วนกลับมาใช้ใหม่อย่างเต็มรูปแบบ (Full Reusability) จะยังคงเป็นหนึ่งในเป้าหมายสำคัญของการทดสอบบิน Starship โดย SpaceX จะมุ่งพัฒนากระบวนการตรวจสอบ ซ่อมบำรุง และเตรียมความพร้อมสำหรับการบินครั้งถัดไปให้ใช้เวลาสั้นลงอย่างต่อเนื่อง เพื่อเข้าใกล้เป้าหมายการปล่อยจรวดด้วยความถี่ระดับ หนึ่งครั้งต่อชั่วโมง หากเป้าหมายดังกล่าวสามารถเกิดขึ้นได้จริงในอนาคต

ในช่วงไม่กี่ปีข้างหน้า คาดว่าภารกิจปล่อยจรวด Starship ส่วนใหญ่จะมุ่งเน้นไปที่การขยายเครือข่ายดาวเทียมขนาดใหญ่พิเศษ (Megaconstellation) อย่าง Starlink V3 และ Starmind อย่างไรก็ตาม หากทุกอย่างเป็นไปตามแผน จรวด Starship จะมีบทบาทสำคัญในการนำมนุษย์เดินทางสู่อวกาศห้วงลึก (Deep Space) ด้วยเช่นกัน ซึ่งการบรรลุเป้าหมายดังกล่าวยังจำเป็นต้องผ่านการพัฒนาและทดสอบระบบสำคัญอีกหลายขั้นตอน

องค์การบริหารการบินและอวกาศแห่งชาติสหรัฐฯ (NASA) ได้เลือกยาน Ship ให้เป็นยานลงจอดบนดวงจันทร์สำหรับมนุษย์รุ่นแรกภายใต้โครงการ Artemis ซึ่งมีเป้าหมายในการจัดตั้งฐานปฏิบัติการบริเวณใกล้ขั้วใต้ของดวงจันทร์ภายในประมาณปี 2032 โดยตามแผนปัจจุบัน ยาน Ship จะถูกนำมาใช้ส่งนักบินอวกาศลงจอดในบริเวณดังกล่าวเป็นครั้งแรกในภารกิจ Artemis IV ซึ่งมีกำหนดการเบื้องต้นในปี 2028 เพื่อให้ภารกิจดังกล่าวเกิดขึ้นได้ SpaceX จำเป็นต้องติดตั้งห้องโดยสารสำหรับนักบินอวกาศ (Crew Cabin) และระบบช่วยชีวิต (Life-Support System) ภายในยาน Ship โดยปัจจุบันบริษัทอยู่ระหว่างการพัฒนาระบบเหล่านี้ และตามข้อมูลจาก NASA ระบุว่า โครงการมีความคืบหน้าไปอย่างมาก

เมื่อเดือนที่ผ่านมา เอกสารนำเสนอของ NASA เปิดเผยว่า SpaceX ยังคงดำเนินงานตามแผนที่จะก่อสร้าง “Cabin 1” ซึ่งเป็นต้นแบบห้องโดยสารของยาน Ship ขนาดเท่าของจริงสำหรับการทดสอบภาคพื้นดิน (Full-Scale Ground Prototype) ให้แล้วเสร็จภายในสิ้นปีนี้

อย่างไรก็ตาม ยังมีความท้าทายสำคัญอีกประการหนึ่งที่ SpaceX ต้องก้าวผ่าน นั่นคือ การเติมเชื้อเพลิงในวงโคจร (Orbital Refueling) เนื่องจากทุกภารกิจที่ยาน Ship ต้องเดินทางสู่อวกาศห้วงลึก จำเป็นต้องเติมเชื้อเพลิงเพิ่มเติมหลังจากปล่อยขึ้นสู่อวกาศ โดยจะดำเนินการผ่านสถานีเก็บเชื้อเพลิง (Propellant Depot) ที่ SpaceX วางแผนจัดตั้งขึ้นในวงโคจรรอบโลก ทั้งนี้ การปล่อยยาน Ship พร้อมถังเชื้อเพลิงที่เติมเต็มตั้งแต่ภาคพื้นดินไม่ใช่ทางเลือกที่เหมาะสม เนื่องจากจะทำให้ยานมีน้ำหนักมากเกินไป

สถานีเก็บเชื้อเพลิงดังกล่าวจะได้รับการเติมเชื้อเพลิงจากยาน Ship รุ่นบรรทุกเชื้อเพลิง (Tanker Variant) อย่างไรก็ตาม ปัจจุบันยังไม่มีข้อสรุปที่ชัดเจนว่าแต่ละภารกิจเดินทางสู่อวกาศห้วงลึกจะต้องใช้ยานบรรทุกเชื้อเพลิงเดินทางไปเติมเชื้อเพลิงกี่เที่ยว โดยผู้เชี่ยวชาญภายนอกบางรายประเมินว่าอาจต้องใช้มากถึง 22 เที่ยว ขณะที่ Elon Musk เคยระบุว่าจำนวนที่เป็นไปได้อยู่ที่ประมาณ 6–8 เที่ยว

ไม่ว่าจำนวนเที่ยวบินที่จำเป็นต้องใช้จริงจะเป็นเท่าใด ยาน Ship ยังต้องพิสูจน์ความสามารถในการเติมเชื้อเพลิงนอกโลกให้สำเร็จ ซึ่งเป็นเทคโนโลยีที่ SpaceX ยังไม่เคยสาธิตให้เห็นอย่างสมบูรณ์มาก่อน นอกจากนี้ กระบวนการดังกล่าวยังมีความซับซ้อนมากกว่าการนำยานอวกาศสองลำเข้ามาพบกันในวงโคจร (Orbital Rendezvous) เนื่องจากเครื่องยนต์ของ Ship ใช้ ออกซิเจนเหลว (Liquid Oxygen: LOX) และ มีเทนเหลว (Liquid Methane) เป็นสารขับดัน ซึ่งจำเป็นต้องรักษาอุณหภูมิให้ต่ำมากตลอดกระบวนการเติมเชื้อเพลิง

คาดว่า SpaceX จะเริ่มดำเนินการทดสอบระบบเติมเชื้อเพลิงในวงโคจรครั้งแรกในอนาคตอันใกล้ เนื่องจากระยะเวลาการพัฒนาถือเป็นปัจจัยสำคัญต่อความสำเร็จของโครงการ หากบริษัทไม่สามารถเตรียมความพร้อมของยาน Ship ให้ทันต่อภารกิจลงจอดบนดวงจันทร์ Artemis IV ในปี 2028 NASA อาจพิจารณาเลือกใช้ยานลงจอดจากบริษัทเอกชนรายอื่นแทน เช่น Blue Moon ของบริษัท Blue Origin ซึ่งได้รับสัญญาจาก NASA สำหรับภารกิจภายใต้โครงการ Artemis เช่นเดียวกัน

กล่าวโดยสรุป แม้ว่าการทดสอบบิน Starship Flight 15 จะถือเป็นความสำเร็จครั้งสำคัญของทั้ง Starship และ SpaceX แต่บริษัทยังคงมีภารกิจด้านการพัฒนาและทดสอบเทคโนโลยีอีกมากมายที่ต้องดำเนินการให้สำเร็จ โดยเฉพาะการนำจรวดกลับมาใช้ใหม่อย่างเต็มรูปแบบ การพัฒนาระบบรองรับนักบินอวกาศ และการเติมเชื้อเพลิงในวงโคจร ซึ่งล้วนเป็นความก้าวหน้าที่ผู้สนใจด้านอวกาศทั่วโลกจะต้องจับตามองอย่างใกล้ชิดในช่วงหลายสัปดาห์และหลายเดือนข้างหน้า

เรียบเรียง : ทีมงาน Thai Aerospace
วันจันทร์ ที่ 16 พฤศจิกายน 2026

ที่มาของข่าวและภาพ
https://www.space.com/space-exploration/launches-spacecraft/whats-next-for-spacexs-starship-after-epic-flight-15-chopsticks-catch


ขอขอบคุณมา ณ ที่นี้

Previous articleSpaceX ปล่อยจรวดปฏิบัติภารกิจลับครั้งที่ 2 ให้กองทัพอวกาศสหรัฐฯ ในรอบ 6 วัน
Next articleULA เตรียมนำจรวด Vulcan Centaur กลับมาปฏิบัติภารกิจอีกครั้ง เพื่อส่งดาวเทียมอินเทอร์เน็ต Amazon Leo ขึ้นสู่วงโคจร

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here